Νόσος Πάρκινσον: Ολοκληρωμένη Φυσικοθεραπεία &
Εργοθεραπεία στο Σπίτι (Αθήνα)

• Πώς: Καθιστός σε σταθερή καρέκλα, πόδια καλά στο πάτωμα.
• Ανοίγω τα χέρια στο πλάι και μπροστά με μεγάλο εύρος, σαν να θέλω να πιάσω κάτι μακριά.
• Συνδυάζω με μεγάλο άνοιγμα δαχτύλων.
• Επαναλήψεις: 10–15, για 2 σετ.

Τι κερδίζουμε: Βελτίωση στάσης, μείωση αίσθησης «μαζεμένου» σώματος, προετοιμασία για μεγάλες κινήσεις στο βάδισμα.

2. Κάθισμα–σήκωμα από καρέκλα

• Πώς: Καθιστός στην άκρη της καρέκλας, πόδια ανοιχτά στο άνοιγμα των ώμων.
• Γέρνω ελαφρά μπροστά, σπρώχνω με τα πόδια και σηκώνομαι (μετράω «1–2–3»).
• Κάθομαι πάλι αργά και ελεγχόμενα.
• Αν χρειάζεται, χρησιμοποιώ τα μπράτσα της καρέκλας ή βοήθεια θεραπευτή/φροντιστή.
• Επαναλήψεις: 5–10, για 2–3 σετ.

Τι κερδίζουμε: Πιο ασφαλές σήκωμα από κρεβάτι, καναπέ, τουαλέτα.

3. Βάδισμα με ρυθμό και μεγάλα βήματα

• Πώς: Στον διάδρομο του σπιτιού.
• Περπατάω λέγοντας ρυθμικά «1–2, 1–2» ή περπατάω στο ρυθμό αγαπημένου μου τραγουδιού.
• Στόχος: μεγάλα, ίσα βήματα, κίνηση χεριών μπρος–πίσω.
• Διάρκεια: 1–3 λεπτά στην αρχή, με μικρά διαλείμματα.
• Γιατί είναι σημαντικό: Τα προγράμματα τύπου LSVT BIG βασίζονται σε μεγάλου εύρους κινήσεις και ρυθμό, κάτι που, σύμφωνα με έρευνες, βελτιώνει την ταχύτητα και τη σταθερότητα στο περπάτημα (LSVT Global).

Ακολουθούν προτάσεις για πάσχοντες με καλύτερο επίπεδο λειτουργικότητας, πάντα με επίβλεψη ειδικού όπου χρειάζεται.

4. Άσκηση ισορροπίας σε πάγκο κουζίνας

• Θέση: Όρθιος δίπλα στον πάγκο κουζίνας, το ένα χέρι ακουμπά ελαφρά.
• 4.1 Ανύψωση στις μύτες (heel raises):Ανεβάζω τις φτέρνες, μένω στις μύτες 2 δευτερόλεπτα, κατεβαίνω αργά.
• 10–15 επαναλήψεις x 2 σετ.
• 4.2 Στάση με πόδια κοντά: Φέρνω τα πόδια κοντά (ή και ενωμένα).
• Κρατιέμαι ελαφρά από τον πάγκο και στέκομαι 20–30 δευτερόλεπτα.
• 2–3 επαναλήψεις.

Στόχος: Βελτίωση ισορροπίας και ενδυνάμωση γαστροκνημίας (γάμπες).

5. Ζιγκ-ζαγκ βάδισμα και στροφές

• Τοποθετώ 3–4 αντικείμενα (π.χ. μπουκαλάκια νερού) σε ζιγκ-ζαγκ διαδρομή.
• Περπατώ γύρω τους με μεγάλα βήματα, επιβραδύνοντας στις στροφές.
• Σε κάθε στροφή, σταματάω 1 δευτερόλεπτο, γυρίζω τον κορμό και μετά τα πόδια.
• Διάρκεια: 3–5 λεπτά με διαλείμματα.

Τι βοηθά: Δυσκολότερες στροφές, προσομοίωση διάδρομων/γωνιών στο σπίτι – σημαντικό για μείωση πτώσεων.

6. Προπόνηση για «κολλήματα» (freezing of gait)

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στη νόσο Πάρκινσον είναι όταν το πόδι κολλάει πριν από πόρτες, στενά περάσματα ή στροφές.

Άσκηση με οπτικά σημάδια (tape στο πάτωμα):

• Κολλάω λωρίδες πολύχρωμης ταινίας κάθετα στη διαδρομή (π.χ. σε διάδρομο).
• Περπατάω και στοχεύω να περνάω κάθε φορά πάνω από την ταινία με καθαρό, μεγάλο βήμα.
• Αν «κολλήσω»:
• Σταματάω.
• Παίρνω ανάσα.
• Κοιτάω τη γραμμή μπροστά μου και λέω «πάτα πάνω στη γραμμή» και κάνω ένα μεγάλο βήμα.
• Επαναλήψεις: 5–10 περάσματα τη μέρα, με βοήθεια όπου χρειάζεται.

Τα οπτικά ερεθίσματα (visual cues) και ο ρυθμός έχουν δειχθεί σε μελέτες ότι βοηθούν στην αντιμετώπιση του freezing.

Ασκήσεις εργοθεραπείας και λεπτής κινητικότητας

7. Άνοιγμα–κλείσιμο παλάμης

• Καθιστός στο τραπέζι.
• Ανοίγω τα δάχτυλα τελείως και κλείνω σε γροθιά, ρυθμικά.
• Επαναλήψεις: 10–15 ανά χέρι, 2 σετ.

8. Μικρά αντικείμενα σε μπολ

• Στο τραπέζι βάζω: κουμπιά, φασόλια, νομίσματα ή χάντρες.
• Με το ένα χέρι, πιάνω ένα-ένα αντικείμενο με αντίχειρα–δείκτη.
• Τα μεταφέρω σε άλλο μπολ ή σε σειρά.
• Διάρκεια: 3–5 λεπτά ανά χέρι.

Στόχος: Βελτίωση λαβής, επιδεξιότητας, συντονισμού χεριού–ματιού.

9. Προπόνηση κουμπωμάτων / φερμουάρ

• Με ένα πουκάμισο ή ζακέτα:
• Εξασκούμαι στο κούμπωμα και ξεκούμπωμα.
• Στην αρχή με βοήθεια (κρατά ο φροντιστής το ύφασμα σταθερό).
• Διάρκεια: 5–10 λεπτά, σε ήρεμο περιβάλλον.
• Γιατί είναι σημαντικό: Αυτή η εργοθεραπευτική άσκηση μεταφράζεται άμεσα σε αυτονομία στο ντύσιμο.